Τρίτη 29 Δεκεμβρίου 2015

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

 Η Λευκάδα ή Λευκάς είναι νησί του Ιονίου πελάγους και μαζί με τα νησιά Κέρκυρα, Κεφαλονιά, Ιθάκη, Ζάκυνθος και Παξοί αποτελούν την περιφέρεια Ιονίων Νήσων. Είναι το τέταρτο σε έκταση νησί στο Ιόνιο (320 τ.χλμ.) και το τέταρτο σε πληθυσμό με περίπου 25.000 κατοίκους κατά την απογραφή του 2001.

ΣΤΟΧΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ




Στόχος της συγκεκριμένης εργασίας είναι να αναδείξουμε τα φυσικά και πολιτιστικά χαρακτηριστικά της Λευκάδας μέσα από τα παρακάτω τρία κεφάλαια, ξεκινώντας με μια πρώτη γνωριμία γενικά για το νησί, ακολουθεί το κεφάλαιο με τα μνημεία και τα πολιτιστικά στοιχεία που το αντιπροσωπεύουν κ τελειώνοντας με το κεφάλαιο σχετικά με τα φυσικά κ τεχνικά χαρακτηριστικά του.


1.1. Ιστορία της Λευκάδος

Η πόλη της Λευκάδας και πρωτεύουσα του νησιού Λευκάδα, βρίσκεται ανάμεσα στην Κέρκυρα και την Κεφαλλονιά ενώ μια κινητή γέφυρα πάνω από ένα κανάλι πλάτους 25μ. τη συνδέει με το Νομό Αιτωλοακαρνανίας. Η Λευκάδα ή Λευκαδία, οφείλει το όνομά της στους λευκούς απόκρημνους βράχους στο νοτιότερο ακρωτήρι της Λευκάτας, εκεί που η παράδοση θέλει την ποιήτρια Σαπφώ να δίνει τέλος στη ζωή της και μαζί στον άτυχο έρωτά της για τον Φάωνα.

Τελική Νεολιθική εποχή (4500-3200 π.Χ.)



Οι ανασκαφές του W.Dorpfeld έφεραν στην επιφάνεια λείψανα της Νεολιθικής εποχής στη Χοιροσπηλιά του Ευγήρου και στην Ασβοσπηλιά κοντά στο χωριό Φρύνι, λίγο έξω από την πόλη της Λευκάδας.

Πρώιμη εποχή του Χαλκού (2700-2300 π.Χ.)



Στην πεδιάδα του Νυδρίου βρέθηκαν ίχνη οικισμού της πρώιμης εποχής του Χαλκού, τάφοι και θεμέλια κυκλικών κτισμάτων [1].

Αρχαϊκή περίοδος


Τον 7ο π.Χ. γίνεται αποικία των Κορινθίων. Οι Κορίνθιοι δημιούργησαν τον ισθμό, που ένωνε την Λευκάδα με την Ακαρνανία και την έκαναν νησί και μοίρασαν τη γη της σε χίλιους κλήρους όσοι ήταν και οι άποικοι. Με τα έργα που οι Κορίνθιοι έκαναν και κυρίως με το άνοιγμα του ισθμού, η Λευκάδα, καθώς ήταν πάνω στο θαλάσσιο δρόμο προς τα λιμάνια της Ηπείρου και τις άλλες αποικίες της Κορίνθου [2].

Μακεδονική Περίοδος



 Μετά το 338 π.Χ. το νησί, που έχει πάρει μέρος στον αντιμακεδονικό συνασπισμό των Ελληνικών πόλεων, κατελήφθητε από τον Φίλιππο τον Μακεδόνα. Στην ταραγμένη περίοδος, που ακολούθησε το θάνατο του Μ. Αλεξάνδρου, η Λευκάδα ταλαιπωρήθηκε πολύ, περνώντας από τον ένα διάδοχο στον άλλο κι από τον έναν στον άλλο επίγονο, για να καταλήξει στο τέλος στην εξουσία του Αλεξάνδρου του Β`, του γιού του Πύρρου, έως 260 π.Χ. 

Ελληνιστική περίοδος


Από το 260  ως 197 π.Χ. η Λευκάδα έγινε κέντρο της ομοσπονδίας των Ακαρνανικών πόλεων. Γύρω στο 225 π.Χ. ήταν, όπως και οι άλλες Ακαρνανικές πόλεις, αυτόνομη υπό την προστασία των Μακεδόνων.

Το 200 π.Χ. η Λευκάδα, όπως και οι Ακαρνανικές πόλεις, ήταν σύμμαχος του Φιλίππου Ε` του Μακεδόνα εναντίον των Ρωμαίων[2].

Ρωμαϊκή εποχή


Από το 197 π.Χ. οι Ρωμαίοι καταλαμβάνουν τη Λευκάδα, της αναγνωρίζουν μια σχετική αυτονομία. Η Λευκάδα συνέχισε να ηγείται του "Κοινού των Ακαρνάνων".

Μετά την ήττα του βασιλιά της Μακεδονίας Περσέα το 168 π.Χ., οι Ρωμαίοι απέσπασαν τη Λευκάδα από την Ακαρνανική ομοσπονδία, κάνοντας την έτσι μια μικρή πολιτεία που διατηρεί την υποτυπώδη πολιτική της αυτοτέλεια υπό φιλορωμαϊκή διοίκηση ως το 146 π.Χ., οπότε με την ήττα των δυνάμεων της Αχαϊκής συμπολιτείας στον Ισθμό της Κορίνθου η ρώμη καθίσταται απόλυτος κύριος του ελληνικού χώρου και ρυθμίζει τα πολιτικά κατά την ανεξέλεγκτη βούληση της. Η Λευκάδα μπαίνει σε δρόμο παρακμής, γεγονός που επιδεινώθηκε με την απόφαση του Οκταβιανού να εποικίσει την νεοϊδρυθείσα πόλη της Νικόπολης με κατοίκους των όμορων περιοχών. Στα Ρωμαϊκά χρόνια ανοικοδομείται το αρχαίο τείχος της πόλης και κατασκευάστηκε μια λίθινη γέφυρα μήκους 700 μέτρων που σύνδεε την πόλη της Λευκάδος με την Ακαρνανία στη θέση "Ρούγα".

Βυζαντινή περίοδος


Στα βυζαντινή περίοδο η Λευκάδα αποτελεί μέρος της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Μετά τον χωρισμό του κράτους το 395 μ.Χ., υπήχθη στο Ανατολικό Κράτος. Από τα χρόνια του Ηρακλείτου, η Λευκάδα προσαρτήθηκε στην Κεφαλονιάς [3].
Για πρώτη φορά στα Μεσαιωνικά χρόνια μνημονεύεται το νησί το έτος 968, και μάλιστα ολότελα συμπωματικά, από τον επίσκοπο Κρεμώνας Λουϊπράνδο στην έκθεση του προς τον βασιλιά της Γερμανίας Όθωνα του Α`. Από την έκθεση αυτή μπορούμε να εικάσουμε, ότι εξακολουθούσε να υπάρχει το λιμάνι της, και μαθαίνουμε πώς η Λευκάδα είχε ένα φτωχό επίσκοπο που ονομάζονταν Ευνούχος.
Το νησί λεηλατείτε από Νορμανδούς 1085, τους Πισάτες 1103, το Ρογήρο Α` της Νεαπόλεως 1145.

Μετά το 1204 η Λευκάδα και ως το 1293 αποτέλεσε τμήμα του Δεσποτάτου της Ηπείρου.
Υπό τον αστερισμό δυτικών κυριαρχιών: Ορσίνι, Ανδεγαυούς, Τόκκοι
Η Λευκάδα το 1293 δόθηκε από το Δεσπότη της Ηπείρου Νικηφόρο Α` προίκα στην κόρη του Μαρία, που πήρε των Ιωάννη Ορσίνι, γιο του Ριχάρδου Ορσίνι "Κόμητος Παλατίνου Κεφαλληνίας και Ζακύνθου", ο οποίος έκτισε τον πρώτο πυρήνα του κάστρου της Αγίας Μαύρας [2].

Περίοδος οθωμανικής κυριαρχίας

Το 1479 κατέλαβαν το νησί οι Τούρκοι και το κράτησαν ως τις 30 Αυγούστου 1502. Η πρώτη τουρκική κατάκτηση στάθηκε μια από τις μεγαλύτερες δυστυχίες του νησιού.

Ενετοκρατία


Το 1684 κατέλαβαν τη Λευκάδα οι Ενετοί και την κράτησαν, με διακοπή ενός μονάχα χρόνου (1715-1716), που την ξαναπήραν οι Τούρκοι, ως το 1797. Το 1685, μεταφέρθηκε η πρωτεύουσα του νησιού από το κάστρο στην σημερινή θέση.

Κάτω από την εξουσία των Ενετών η Λευκάδα συνδέθηκε πολιτικά με τα άλλα νησιά της Επτανήσου και δέχονταν πια και την επίδραση του επτανησιωτικού πολιτισμού. 

Γαλλική, Ρωσοτούρκικη κυριαρχία


Το 1797 οι Ενετοί παραχώρησαν τη θέση τους στους  δημοκρατικούς Γάλλους. Ο Ναπολέων Βοναπάρτης καταλύει την Ενετική Πολιτεία. Τα Επτάνησα περιέρχονται στην πλήρη κυριαρχία της Γαλλίας με την συνθήκη του Campo - Formio.

Αγγλική κυριαρχία


Το Νοέμβριο του 1815 με τη συνθήκη των Παρισίων μεταξύ Ρωσίας και Αγγλίας τα Ιόνια θα αποτελέσουν ένα τύπο ελεύθερου και ανεξάρτητου κράτους υπό την επωνυμία "Ενωμένο Κράτος των Ιονίων Νήσων" υπό την αποκλειστική Προστασία της Μεγάλης Βρετανίας.
Το 1819 μια εξέγερση των χωρικών της Λευκάδος, καταπνίγετε με ιδιαίτερη σκληρότητα.
Με την συνθήκη της 13ης Ιουλίου 1863 μεταξύ Αγγλίας, Γαλλίας, Αυστρίας και Δανίας, ορίζεται βασιλιάς της Ελλάδος ο Γ. Γλύξμπουργκ και ότι τα Επτάνησα θα παραχωρηθούν στην Ελλάδα.
Στις 1η Αυγούστου υπογράφεται το πρωτόκολλο της παραχώρησης με την προϋπόθεση ότι θα συναινέσει η ΙΓ Ιόνια Βουλή, η οποία εκλέγεται ειδικά για το σκοπό αυτό.
Στις 5η Οκτωβρίου 1863, στην πανηγυρική συνεδρίαση της ΙΓ Βουλής διαβάζεται το ενθουσιώδες ψήφισμα για την Ένωση.
 Με τις συνθήκες της 14/11/1863 και 17/5/1864 επισημοποιείται η παραχώρηση των Επτανήσων στην Ελλάδα.
Την  21η Μαΐου ο Αρμοστής Ερρίκος Στορξ παραδίδει στον έκτακτο απεσταλμένο της Ελληνικής κυβέρνησης Θρ. Ζαΐμη τα Επτάνησα. Στην Λευκάδα πρωί - πρωί αυτή τη μέρα πλήθος κόσμου είχε συγκεντρωθεί γύρω στο φρούριο της Αγίας Μαύρας. Στις 6 το πρωί η Αγγλική φρουρά μπήκε στη φρεγάτα "Μάγισσα" και στις 8 έφτασαν ο Μητροπολίτης Γρηγόριος και ο Έπαρχος Μάρκος Τσαρλαμπάς. Μετά τις σχετικές προσφωνήσεις, η Αγγλική σημαία υπεστάλη, τα κλειδιά του φρουρίου παραδόθηκαν σε Ελληνικό απόσπασμα, οι Άγγλοι έφυγαν και ο Έπαρχος ύψωσε την Ελληνική σημαία [2].


Εικόνα 3. Άποψη του καναλιού της Λευκάδος με το φρούριο της Αγίας Μαύρας [2].

Μετά την Ένωση


Με το Β.Δ. της 11/12/1864 η Λευκάδα μαζί με την Ιθάκη αποτέλεσαν τον Νομό Λευκάδος και Ιθάκης.

1.2.1. Αλιευτική Παραγωγή στην Λευκάδα


Η Λευκάδα διαθέτει, τρεις βασικούς άξονες ανάπτυξης, τη Γεωργία - Κτηνοτροφία, την Αλιεία και τον Τουρισμό.

1.2.2.1. Η Φιλοσοφία της Ανάπτυξης


Η "ανάπτυξη" δεν είναι ούτε και πρέπει να είναι αυτοσκοπός της πολιτείας και του πολίτη. Επίσης, η ανάπτυξη δεν μπορεί να είναι ένα θεωρητικό κατασκεύασμα άσχετο με την ιστορική και πολιτισμική παράδοση, την πολιτική ιδεολογία και την κοινωνικοοικονομική φιλοσοφία των πολιτικών κομμάτων και της κοινωνίας των πολιτών που την συνθέτουν και που καλούνται να την υιοθετήσουν, να εφαρμόσουν και να γευτούν τους καρπούς της. Για αυτό και ένα αναπτυξιακό πρόγραμμα μπορεί να είναι άρτιο από πλευράς τεχνοκρατικής δομής και σύνθεσης, αλλά να αποτύχει στην εφαρμογή του αν δεν τυχαίνει υψηλού βαθμού αναγνώρισης και κοινωνικής αποδοχής.
Επίσης, η "ανάπτυξη" δεν μπορεί να επιδιώκεται έναντι οιουδήποτε κόστους. Ούτε πρέπει να ταυτίζεται με την απλή έννοια της οικονομικής ποσοτικής μεγέθυνσης του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος και του όγκου των επενδύσεων υλικοτεχνικής υποδομής. Η "ανάπτυξη" πρέπει να διακρίνεται για τα ποιοτικά της στοιχεία, να είναι "αειφόρος" και να επιδιώκεται στο πλαίσιο μιας αυξημένης και δικαιότερης κατανομής της ευημερίας μεταξύ των περιφερειών χωροταξικά και των πολιτών ατομικά και με σεβασμό στις παραδοσιακές αξίες και την προστασία του περιβάλλοντος. Όλα αυτά διενεργούνται στο πλαίσιο ενός δημοκρατικού πολιτεύματος που εξασφαλίζει στους πολίτες ισοτιμία και ελευθερία επιλογής. Συνεπώς επιδιώκουμε μια συνολική και ολοκληρωμένη "βιώσιμη ανάπτυξη" που θα στηρίζεται σε μια προηγμένη τεχνολογία, χωρίς οικολογική καταστροφή, με στόχο και κέντρο τον άνθρωπο.

Ιστορικά, έχει αποδεχτεί ότι όπου επικρατούν έντονες ανισότητες εκεί δεν λειτουργεί αποδοτικά η αγορά (αγορά προϊόντων, εργασία και κεφαλαίων) που μπορεί να εξασφαλίζει στους πολίτες ίσες ευκαιρίες και παρόμοιες δυνατότητες για επαγγελματική, οικονομική και κοινωνική αποκατάσταση και πρόοδο. Οι μεγάλες διαφορά μεταξύ κέντρου και περιφέρειας, αλλά και εντός Περιφέρειας και Νομών εμποδίζουν τη λειτουργία της αγοράς, προκαλούν αντιπαραγωγικές συγκεντρώσεις πόρων και δημιουργούν ανισότητες σε βάρος των αδυνάτων. Έτσι, περιοχές με μεγάλες δυνατότητες και συγκριτικά πλεονεκτήματα παραμένουν ανεκμετάλλευτες και άνθρωποι με φαντασία και δύναμη μένουν έξω από την παραγωγική διαδικασία και διανομή του κοινωνικού προϊόντος. Η κατάσταση αυτή οδηγεί σε ανισόρροπη και αντιπαραγωγική εκμετάλλευση των παραγωγικών πόρων (φυσικών και ανθρώπινων), σε μείωση της παραγωγικότητας και ανταγωνιστικότητας και συνεπώς σε αύξηση του κόστους και της ανεργίας [5].

Η Στρατηγική της "Ανάπτυξης"


Η ανάπτυξη μιας περιοχής πρέπει να στηριχτεί σε ένα μέσο - μακροπρόθεσμο πρόγραμμα του οποίου ο σχεδιασμός, οι στόχοι και το περιεχόμενο να είναι συμβατά με τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της συγκεκριμένης περιοχής.

1.2.2.2. Η Ταυτότητα του Νομού και η Στρατηγική Ανάπτυξης


Με βάση τη φιλοσοφία της ανάπτυξης και των στοιχείων της ταυτότητας του Νομού σχεδιάζεται το πρόγραμμα ανάπτυξης του Νομού Λευκάδος. Έγινε φανερό ότι ο σχεδιασμός και η στρατηγική της ανάπτυξης βασίζονται σε τρεις άξονες:
a.      Την αύξηση και άριστη αξιοποίησης των διατιθέμενων πόρων (φυσικών και ανθρώπινων), δηλαδή θάλασσες, παραλίες, νησιά, πράσινο, υδάτινοι πόροι κ.λπ.

b.      Τη διατήρηση και αξιοποίηση της πολιτισμικής παράδοσης και κληρονομίας. Δηλαδή λαϊκή παράδοση και ιστορία, ιστορικά μνημεία, τέχνες, γαστρονομία κ.λπ.


c.      Την εξασφάλιση συνθηκών αποτελεσματικής λειτουργίας των αγορών. Δηλαδή προϊόντων και αγαθών, εργασίας, κεφαλαίων και επιχειρηματικότητας, που εγγυώνται σταθερή και ανερχόμενη απασχόληση, δημιουργούν εισοδηματικές ευκαιρίες και εξασφαλίζουν σύγχρονες διοικητικές και κοινωνικές υπηρεσίες.

Η Ταυτότητα του Νομού


Μορφολογικά στοιχεία
Ο Νομός περιλαμβάνει το νησί Λευκάδος και ένα σύμπλεγμα νησιών: Μεγανήσι, Κάλαμο, Καστό, Σκορπιό, Σκορπίδι, Σπάρτη, Μαδουρή κ.λπ. Ο Νομός έχει έκταση 356 τετραγωνικά χιλιόμετρα και χαρακτηρίζεται ως ορεινός, αφού το 85% της συνολικής έκτασης είναι ορεινό (67%) και ημιορεινό (18%).  Ψηλότερα όρη τα Σταυρωτά (1.140 μ.), Ελάτη (1.126 μ.), ο Αϊ Λιάς (1014 μ.) κ.λπ. Υπάρχουν τρία ωραία πευκοδάση συνολικής έκτασης 6.800 στρεμμάτων, κυρίως στη δυτική πλευρά του κυρίως νησιού.
Ο Νομός είναι έντονα γεωργικός, αφού σήμερα το 56% του ενεργού πληθυσμού δηλώνεται ότι ασχολείται με τη γεωργία και κτηνοτροφία και το υπόλοιπο με την αλιεία, τη ναυτιλία, την οικοτεχνία, την κατασκευή και κυρίως με τον τουρισμό. Τα κυριότερα προϊόντα είναι το λάδι (75%), τα οινοστάφυλα, τα αλιεύματα, τα λεμόνια, λίγα κηπευτικά, γαλακτοκομικά, μέλι και φακές.

Πληθυσμός
Ο πληθυσμός είναι έντονα γερασμένος. Ο ρυθμός γήρανσης από 7% το 1961 έφτασε στο 17% το 1986 και το 22% το 2001, αν αγνοήσει κανείς τους οικονομικούς μετανάστες. Όμως, οι οικονομικοί μετανάστες αναστρέφουν το ρυθμό γήρανσης, ενώ τα τελευταία χρόνια παρατηρείται επιστροφή και επανεγκατάσταση μικρού ποσοστού πληθυσμού. Ο αριθμός των κατοίκων με απογραφή του 1951 ήταν 30.477, το 1991 ήταν 21.111, δηλαδή μειώθηκε 30%, και με την απογραφή του 2001 ο πληθυσμός ήταν 22.506, μειώθηκε 26% έναντι του 1951 και αύξηση κατά 6,6% έναντι του 1991, το 2011 ήταν 23.693, δηλαδή μειώθηκε 22,2% έναντι του 1951 και αύξηση κατά 5,3% έναντι του 2001.
Το 50% του πληθυσμού κατοικεί σε πεδινά μέρη, το 25% σε ημιορεινά και το υπόλοιπο 25% σε ορεινά. Δραματικές μειώσεις πληθυσμού παρατηρήθηκαν σε πολλά χωριά, που όμως τελικά "ανασυντάσσονται" (π.χ. Κομηλίο, Βαυκερή, Αθάνι, Άγιος Πέτρος, Δρυμώνας και άλλα), ενώ σε Νυδρί και Νεοχώρι ο πληθυσμός αυξήθηκε κατά 70% και 10%, αντίστοιχα. 
Διαθέσιμοι παραγωγικοί πόροι
Οι τρείς βασικοί παραγωγικοί πόροι που διαθέτει ο Νομός Λευκάδος είναι οι εξής:
·        Πλούσιους φυσικούς και ανθρώπινους πόρους. Πράσινη γη, γαλάζια νερά και ουρανό και κόκκινο ηλιοβασίλεμα. Σύμπλεγμα νησιών, δαντελωτές ακρογιαλιές και άφθονους θαλάσσιους υδάτινους πόρους. Αντίθετα, οι υδάτινοι πόροι εδάφους είναι ανεπαρκείς για να μετατρέψουν καλλιεργήσιμες ξερικές εκτάσεις σε ποτιστικές. Η πεδινή χώρα είναι εξαιρετικά κατάλληλη για την κτηνοτροφία, οικοτεχνία και ήπια μορφής τουρισμό. Παράλληλα, η εκτεταμένη θαλάσσια ζώνη προσφέρεται για ανάπτυξη όλων των μορφών τουρισμού και αλιείας.

·        Το ανθρώπινο δυναμικό, κληρονομικά και ιστορικά ικανό, δυναμικό, αξιόμαχο και ευέλικτο σε δεξιότητες, γίνεται αποδοτικό για πολλές ευκαιρίες και μορφές απασχόλησης. Το 45% απασχολείται στον πρωτογενή τομέα (κατά δήλωση), το 5% στον δευτερογενή και το υπόλοιπο στον τριτογενή τομέα [5]. Η ανεργία βρίσκεται επίσημα στο  16,1%  στο γ τρίμηνο του 2014 από 12,8%  που ήταν στο γ τρίμηνο του 2013, ενώ η φυγή των νεαρών ηλικιών οδηγεί σε αφαίμαξη των παραγωγικών ηλικιών [6].

·        Το τοπικό κεφάλαιο που επενδύεται στο Νομό Λευκάδος ξεπερνά το 60%, αλλά είναι ανεπαρκές για να ικανοποιήσει τις ανάγκες χρηματοδότησης που συνεχώς αυξάνοντας ιδιαίτερα λόγω ανάπτυξης της δραστηριότητας των κατασκευών, του εμπορίου και της γεωργίας. Τα σεισμοδάνεια, βέβαια, αύξησαν τις δυνατότητες επένδυσης. Τέλος, η επιχειρηματικότητα στη Λευκάδα είναι αυτοφυής και συνδέεται με το χαρακτήρα και την ιστορικότητα του πληθυσμού.
Γενικά, ο σημερινός βαθμός ανάπτυξης υστερεί έναντι του επιθυμητού με βάση τους διαθέσιμους πόρους και τις δυνατότητες του Νομού, και αυτό λόγω της μη ολοκλήρωσης βασικών έργων υποδομής, της δημογραφικής κατάρρευσης του ορεινού όγκου και της απρογραμμάτιστης αστικοποίησης, καθώς λόγω της έλλειψης σοβαρής και προγραμματισμένης οργάνωσης του γεωργικού και μεταποιητικού τομέα [5]. 


Στρατηγική Ανάπτυξη του Νομού


Στην πρώτη κατηγορία περιλαμβάνονται τα έργα:
·        Η εκβάθυνση - διαπλάτυνση και ευθυγράμμιση του διαύλου Λευκάδος - Αιτωλοακαρνανίας, ώστε η Λευκάδα να αποτελέσει ενδιάμεσο σταθμό επικοινωνίας μεταξύ του Πατραϊκού και Ιονίου Πελάγους.

Εμπόριο και Βιοτεχνία



Οι τομείς δεν είναι αναπτυγμένοι, ενώ τα περιθώρια είναι σημαντικά, αφού με συγκεκριμένα μέτρα ενταγμένα στο πρόγραμμα ανάπτυξης μπορούν συγκεκριμένες δραστηριότητες να αποβούν σημαντικές πηγές εισοδήματος και συγχρόνως σημεία προβολείς του Νομού. Για παράδειγμα, το κρασί Βέρτζαμο είναι εφάμιλλο και των κρασιών Νεμέας, Πεζών και Ραψάνης, το εκλεκτό ελαιόλαδο (βιολογικό) εφάμιλλο παραγωγής άλλων περιοχών. Τα αρωματικά φυτά, το τυρί "τσαντήλα", το αυγοτάραχο και άλλα τοπικά παραδοσιακά προϊόντα μπορούν να ανταγωνιστούν άνετα όμοια προϊόντα της αγοράς [5]. 

Υγεία - Πρόνοια


·        Εμπλουτισμός με κατάλληλο προσωπικό και συντήρηση υλικοτεχνικής υποδομής του Νοσοκομείου Λευκάδος.

Παιδεία - Πολιτισμός - Αθλητισμός



Ο Νομός διαθέτει δύο πλούσια και ασύγκριτα στοιχεία: τον ανθρώπινο παράγοντα και την πολιτική του παράδοση. Είναι δυο σοβαροί παραγωγικοί συντελεστές στους οποίους μπορεί να στηριχθεί η εσωτερική ανάπτυξη και η εθνική και διεθνής παρουσία του Νομού [5].

Στον τομέα της πολιτικής δραστηριότητας πρέπει να γίνει αξιοποίηση




·        Του Ενετικού Κάστρου Λευκάδος.

·        Του περίγυρου της περιοχής Γύρας, ποδηλατοδρόμος, περίπτερο αναψυχής, αξιοθέατα κ.λπ. (σημαντικότατο έργο που θα δώσει "πνοή" στην πόλη).

Οικιστικά


Εφαρμογή οικιστικού σχεδίου αναμόρφωσης της πόλης και των κοινοτήτων. Διατήρηση παλαιών οικισμών, συντήρηση μνημείων, σεβασμός και τήρηση αρχιτεκτονικής παράδοσης. Ολοκλήρωση και εφαρμογή των σχεδίων πόλεων των Δήμων Λευκάδος. Το θέμα αυτό είναι πρώτη προτεραιότητας και βασικής σημασίας [5].

1.2.3. Οι Αγροτικές Καλλιέργειες και οι Παρεμβάσεις στο Τοπίο


Οι ποικίλες ανθρώπινες παρεμβάσεις στο τοπίο, συνδεόμενες με τις βιοτικές ανάγκες των κατοίκων, καθώς και με την ιδιοσυστασία του χώρου (εδαφολογικές και κλιματολογικές συνθήκες) προσδίδουν σε αυτό τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του.

1.2.4. Τοπική Βιοτεχνία και Τέχνες



Οι βιοτεχνίες που αναπτύχθηκαν από τα μισά του 19ου αιώνα, έφθασαν στον ύψιστο βαθμό απόδοσης τους στο τέλος του 19ου αιώνα και στης αρχές του 20ου. Οι βιοτεχνίες ήταν αυτάρκεις, δεν δανείζονταν και έτσι δεν είχαν κοινωνικοοινομικές επαφές και σχέσεις με τις δυο άλλες τάξεις των ευγενών και εμποροκτηματιών.

Μαντολάτο και Παστέλι


Ο Λεωνίδας Ζώης το 1963, εξηγεί το μαντολάτο ως αμυγδαλόπηκτον, αμυγδάλωμα, αμυγδαλωτό και το παστέλι ως "επιδόρπιο από μέλι και σουσάμι βρασμένο, γίνεται μεγάλη χρήση στα πανηγύρια έξω από τους Ναούς. Mandorla στην Ιταλία σημαίνει αμύγδαλο και mandorlato το αμυγδαλωτό.

Το σαλάμι


Στο λεξικό του Λ. Ζώη εξηγείται ως είδος καπνιστού αλλάντος, αλίπαστων. Προέρχεται από το Ιταλικό Salame και είναι είδος αλλαντικού από αλεσμένο κρέας και διάφορα καρυκεύματα.

Κούκλα


Κούκλα: "μικρόν ομοίωμα ανθρώπου", γράφει η Εγκυκλοπαίδεια του "Πυρσού". "Η κούκλα ήταν γνωστή από τους αρχαίους Αιγυπτίους, στην Μικρά Ασία, στην αρχαία Ελλάδα και στην Ρώμη.

Καρσάνικη Βελονιά


Η Καρσάνικη Βελονιά αποτελεί τεχνική κεντητικής λαϊκής τέχνης εντελώς διαφορετική από κάθε άλλη βελονιά στον ελληνικό ή και τον ευρύτερο χώρο. Ο παλιότερος και ευρύτερα γνωστός καμβάς της σταυροβελονιάς ουδεμίας έχει σχέση με την τεχνική Καρσάνικης Βελονιάς.

2.1.1 Άνθρωποι των Γραμμάτων και της Τέχνης



Η Λευκάδα είναι ένα νησί με μεγάλη πνευματική παράδοση. Η γεωγραφική της θέση - όπως και των άλλων νησιών του Ιονίου - της εξασφάλισε μια πιο στενή σχέση με τη Δύση στα χρόνια που η ηπειρωτική Ελλάδα γνώριζε τον πνευματικό μεσαίωνα της τουρκοκρατίας. Ο ιδιότυπος επτανησιακός πολιτισμός, αλλά και η ξεχωριστή φυσιογνωμία του νησιού που το κατακλύζει ο «βόγγος απ’ τα πέλαγα ο βόγγος απ’ τα πεύκα», έδωσαν τη δυνατότητα στη Λευκάδα να γεννήσει και να εκθρέψει μερικές από τις πιο αισθαντικές ποιητικές ψυχές. Εδώ γεννήθηκαν ή από δω κατάγονται κορυφαίοι καλλιτέχνες και επιστήμονες με πανελλήνια αναγνώριση και διεθνή καταξίωση και προβολή.

Ιωάννης Ζαμπέλιος (1787-1856)



      
Μετά τις σπουδές του στην Ιταλία και το Παρίσι (νομική, φιλολογία, φιλοσοφία), επιστρέφει στη Λευκάδα και διορίζεται εισαγγελέας της Πολιτείας των Ιονίων Νήσων. Μυείται στη Φιλική Εταιρεία το 1817 και με τη σπουδαία και ριψοκίνδυνη δράση του, καταξιώνεται ως κορυφαίος Φιλικός στη Λευκάδα. Έγραψε δώδεκα τραγωδίες εθνικού περιεχομένου και λυρική ποίηση στο γλωσσικό ιδίωμα του Κοραή.

Σπυρίδων Ζαμπέλιος (1813-1881)



Γιος του Ιωάννη Ζαμπέλιου. Ιστορικός με ευρωπαϊκή προβολή. Θεμελιωτής της θεωρίας που δέχεται την αδιάκοπη ιστορική συνέχεια του Ελληνισμού. Τα πρώτα του γράμματα τα έμαθε στη Λευκάδα, ενώ συνέχισε τις σπουδές του στην Ιταλία όπου πέρασε μεγάλο μέρος της ζωής του. Έγραψε ιστορικά και φιλολογικά έργα με σπουδαιότερο το σύγγραμμα Βυζαντιναί μελέται (1857). Διακρίθηκε και ως μυθιστοριογράφος. Πέθανε στην Ελβετία το 1881.


Αριστοτέλης Βαλαωρίτης (1824-1879)



Γεννήθηκε στη Λευκάδα. Σπούδασε Νομικά στη Γενεύη και στο Παρίσι, αλλά ποτέ δεν άσκησε το επάγγελμα του δικηγόρου. Το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του το πέρασε στη μόνιμη κατοικία του στην πόλη της Λευκάδας και στο ιδιωτικό νησάκι του Μαδουρή. Απουσίαζε μόνο κατά τη διάρκεια των ταξιδιών του στην Αθήνα και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Ασχολήθηκε κυρίως με την ποίηση αλλά και με την ιστορία, τη λαογραφία, ενώ μας άφησε και γοητευτικά πεζογραφήματα. Η ποίησή του είναι φυσιολατρική, κυρίως όμως δονείται από την αγάπη του για την πατρίδα και τον θαυμασμό του για τους αγωνιστές της προεπαναστατικής περιόδου και του 1821. Από το 1854, για πολλά χρόνια, εκπροσώπησε τη Λευκάδα στην Ιόνιο Βουλή.

Διακρίθηκε ως ρήτορας και από τις γραμμές των Ριζοσπαστών αγωνίστηκε για την ένωση των Επτανήσων. Όταν το όνειρο έγινε πραγματικότητα, πέρασε στην Εθνική Βουλή, όπου και εκφώνησε τον μνημειώδη χαιρετισμό των Επτανησίων, στην πρώτη συμμετοχή τους στο ελληνικό Κοινοβούλιο, προκαλώντας παραλήρημα εθνικού ενθουσιασμού. Τα σπουδαιότερα ποιήματά του είναι τα τρία έπη: Η Κυρά Φροσύνη, ο Αθανάσιος Διάκος και Ο Φωτεινός.


Λευκάδιος Χερν ή Γιάκουμο Κοϊζούμι (1850-1904)



Λογοτέχνης, μεταφραστής, δημοσιογράφος, εκπαιδευτικός. Γεννήθηκε στη Λευκάδα από Ιρλανδό πατέρα, ιατρό-ταγματάρχη του βρετανικού στρατού και μητέρα από τα Κύθηρα. Οι γονείς του χώρισαν και τον μεγάλωσε στο Δουβλίνο η ιδιόρρυθμη θεία του. Μετανάστευσε στο Οχάιο όπου ασχολήθηκε με τη δημοσιογραφία και από το 1889 εγκαταστάθηκε στην Ιαπωνία. Εκεί, παντρεύτηκε την κόρη ενός σαμουράι, έγινε Ιάπωνας πολίτης, ασπάστηκε τον

Βουδισμό και εργάστηκε ως καθηγητής Αγγλικών. 

Δημήτριος Γολέμης (1879–1930)


Πολυεπιστήμων, ολυμπιονίκης, ποιητής, ζωγράφος, πολιτευτής. Σπούδασε Νομική, Θεολογία και Ιατρική. Δημοσίευσε πολλές ποιητικές συλλογές. Στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1896 στην Αθήνα, πήρε τη δεύτερη θέση στα 800 μέτρα.

Άγγελος Σικελιανός (1884-1952)



Μέγιστος ποιητής και εξάγγελος της Δελφικής Ιδέας. Συγκέρασαι στην ποίησή του τις αρχαιοελληνικές με τις χριστιανικές αξίες δίνοντάς της πανανθρώπινο χαρακτήρα. 

Οργάνωσε το 1927 και το 1930 τις Δελφικές Εορτές μαζί με την πρώτη του σύζυγο, την Αμερικανίδα Εύα Πάλμερ. Οραματίστηκε να καταστήσει τους Δελφούς παγκόσμιο κέντρο συναδέλφωσης των λαών. Στο πλαίσιο των Δελφικών Εορτών έγιναν οι πρώτες σοβαρές προσπάθειες για την αναβίωση του αρχαίου δράματος στη σύγχρονη Ελλάδα.

Στα χρόνια της Κατοχής αναδείχτηκε πνευματικός ηγέτης του ελληνικού λαού, με κορυφαίο τόλμημά του τον επιτάφιο ποιητικό αποχαιρετισμό στον Παλαμά (1943) στο Α’ Νεκροταφείο της Αθήνας.


Κλεαρέτη Δίπλα-Μαλάμου (1898-1977)




Ποιήτρια, πεζογράφος, με συμμετοχή στο Φεμινιστικό Κίνημα, την Εθνική Αντίσταση και την Ειρηνιστική Κίνηση. Η πρώτη Ελληνίδα που βραβεύτηκε (1930) από την Ακαδημία Αθηνών για τη συλλογή διηγημάτων Για λίγη αγάπη. Αργότερα, της απονεμήθηκε και το β’ βραβείο Λογοτεχνίας για Παιδιά (Ιστορίες για μεγάλα παιδιά) και το βραβείο των Φίλων Γιάννη Κορδάτου. Έργα της: Στο διάβα μου (1922), Ιστορίες για μεγάλα παιδιά (1938), Γυναικείες ψυχές (1945), Ο μεγάλος ποταμός (1953), Οι δρόμοι της ζωής (1957), κ.λπ.

Νίκος Γ. Κατηφόρης (1903-1967)


Πεζογράφος, θεατρικός συγγραφέας και για χρόνια χρονογράφος του Ριζοσπάστη. Σπούδασε Νομικά. Εργάστηκε για λίγο καιρό στη Διοίκηση (ως διευθυντής στη Νομαρχία Ναυπλίου) και στη συνέχεια ως δικηγόρος στην Αθήνα. Έργα του: Η Πιάτσα (1930), Η Διχτατορία του Σατανά (1935), Το Μεράκι του Άρχοντα (1939) κ.λπ. [11].

Τσαβαλάς Καρούσος (1904-1969)



Γεννήθηκε στην Λευκάδα 1904. Πρωτοεμφανίστηκε ως ηθοποιός το 1924, πλάι στον μεγάλο Αιμίλιο Βεάκη. Ήταν υποκριτικό ταλέντο πολυσύνθετο.

Συνεργάστηκε, κατά καιρούς, με διάφορους θιάσους (Μ. Κοτοπούλη, Δ. Μυράτ, Α. Βουγιουκλάκη κ.α.) καθώς και με το "Ελληνικό Λαϊκό Θέατρο" του Μάνου Κατράκη, ενώ από το 1932 ως το 1946 ήταν από τα βασικά στελέχη του "Εθνικού Θεάτρου". Υποδειγματικές στάθηκαν οι ερμηνείας του στον "Ηλίθιο" του Ντοστογιέφσκι, στον "Οθέλλο" και τον "Έμπορο της Βενετίας" του Σαίξπηρ, στον "Πατούχα" του Κονδυλάκη,  στον "Καποδίστρια" και τον "Καπετάν Μιχάλη" του Καζαντζάκη, στον "Καίσαρα και Κλεοπάτρα" του Μπέρναρντ Σω κ.α.

Στις 21 Απριλίου 1967 συνελήφθη και εξορίστηκε στη Γυάρο. Έπειτα από τρεις μήνες τον μετάφεραν στο νοσοκομείο κρατουμένων "Άγιος Παύλος", από όπου τον άφησαν ελεύθερο, με ανεπανόρθωτα κλονισμένη την υγεία του από τις ταλαιπωρίες. Φεύγει, στις 9 Οκτωβρίου 1967 στο Παρίσι και στις 3 Ιανουαρίου του 1967 αφήνει την τελευταία πνοή του στο Παρίσι.    


Γεράσιμος Δ. Γρηγόρης (1907-1985)




Λογοτέχνης βραβευμένος με δύο κρατικά βραβεία λογοτεχνίας (1958 και 1963). Έγραψε ποιήματα και εξέδωσε τρεις συλλογές διηγημάτων. Ασχολήθηκε επίσης με τη μετάφραση αρχαίων Ελλήνων τραγικών, τη δημοσιογραφία και το σκίτσο. Έργα του: Πέρα από την όχθη, Πορεία μέσα στη νύχτα, Πολιτεία ξέσκεπη, κ.λπ.

Νίκος Σβορώνος (1911-1989)


Διεθνούς αναγνώρισης βυζαντινολόγος και σπουδαίος μελετητής της σύγχρονης ιστορίας μας. Έζησε και διέπρεψε στο Παρίσι. Αθεράπευτος νοσταλγός, επέστρεψε στην πατρίδα μόλις του δόθηκε η ελληνική ιθαγένεια, όπου εγκαταστάθηκε και πρόσφερε μέχρι το τέλος της ζωή του ποικίλες επιστημονικές υπηρεσίες (όπως στο Πανεπιστήμιο Κρήτης και στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών). Η προτομή του βρίσκεται πλάι στη Βιβλιοθήκη του, στην πλατεία Μαρκά.


Θεόδωρος Στάμος (1922-1997)




Ζωγράφος με παγκόσμια αναγνώριση, από τους πρωτοπόρους του αφηρημένου εξπρεσιονισμού στην Αμερική. Σε ηλικία 21 ετών οργάνωσε την πρώτη του σημαντική έκθεση στη Νέα Υόρκη. Ήταν ο νεότερος ανάμεσα στους Μαρκ Ρόθκο, Μπάρνετ Νιούμαν και Τζάκσον Πόλοκ, που άλλαξαν τα πράγματα στη ζωγραφική. Τα τελευταία χρόνια της ζωής του εγκαταστάθηκε στη Λευκάδα όπου πέθανε και τάφηκε.  Η δημοτική Αίθουσα Τέχνης φέρει τιμητικά το όνομά του.

Νάνος Βαλαωρίτης (γεννήθηκε το 1921)




Σπουδαίος υπερρεαλιστής ποιητής, πεζογράφος, θεατρικός συγγραφέας και πανεπιστημιακός δάσκαλος. Μετέφρασε πρώτος στα Αγγλικά Έλληνες ποιητές της γενιάς του ’30. Στην Αγγλία συνδέθηκε με τον Έλιοτ και τον κύκλο του, στο Παρίσι με τον Αντρέ Μπρετόν και τους υπερρεαλιστές. Στην Ελλάδα διηύθυνε (1989-1995) τα υπερρεαλιστικά περιοδικά Πάλι (1963-1967) και Συντέλεια με τον ποιητή Αντρέα Παγουλάτο. Από το 1968 και για 25 χρόνια δίδαξε συγκριτική λογοτεχνία και γραφή στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο του Σαν Φρανσίσκο.

Αριστόξενος Σκιαδάς (1932-1994)



Διεθνούς αναγνώρισης καθηγητής Κλασικής Φιλολογίας με σπουδαίο συγγραφικό έργο και αντιπρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών. Ιδρυτικό μέλος και για χρόνια Πρόεδρος της Εταιρείας Λευκαδικών Μελετών

Αγνή Μπάλτσα (γεννήθηκε 1944)


Μεσόφωνος διεθνούς ακτινοβολίας. Σπούδασε στο Εθνικό Ωδείο με τη Νουνούκα Φραγκιά - Σπηλιοπούλου και στις Μουσικές Ακαδημίες του Μοναχού και της Βιέννης, αφού απέσπασε ένα βραβείο στο διεθνή διαγωνισμό του Βουκουρεστίου και την υποτροφία "Μαρία Κάλλας" (1964) στην Ελλάδα.

Πρωτοεμφανίσθηκε ως Κερουμπίνο "Γάμοι του Φίγκαρο", του Μότσαρτ στην Όπερα της Φρανκφούρτης, της οποίας υπήρξε μέλος. Διατέλεσε μέλος της Deutsche Opera του Βερολίνου, όπου πρωτοεμφανίστηκε ως πρίγκιπας Ορλόφσκι. Το 1975 ερμήνευσε στην Όπερα του Αμβούργου τον επώνυμο ρόλο από τη "Σταχτοπούτα" του Ροσίνι και εγκαινίασε την συνεργασία της με αρχιμουσικούς όπως οι Ευγένιος Γιόχουμ, Χέμπερτ φον Κάραγιαν. Το 1980 πρωτοεμφανίστηκε στη παρισινή Όπερα και το 1984 στο Ηρώδειο σημειώνοντας θρίαμβο στον ομώνυμο ρόλο της "Κάρμεν" του Μπιζέ [2]. 

2.1.2.Εκδηλώσεις



Στη Λευκάδα λαμβάνουν χώρα αρκετές εκδηλώσεις, κυρίως την περίοδο του καλοκαιριού, μερικές από τις οποίες είναι οι εξής:

Διεθνές Φεστιβάλ Φολκλόρ


Το Διεθνές Φεστιβάλ Φολκλόρ της Λευκάδας συμπληρώνει φέτος 52 χρόνια ζωής. Πρόκειται για ένα θεσμό που προωθεί, από την ίδρυσή του το 1962 από τον Αντώνη Τζεβελέκη,

Γιορτές Λόγου Τέχνης



Οι Γιορτές Λόγου και Τέχνης πρωτοδιοργανώθηκαν το 1955 και συνεχίζονται μέχρι σήμερα. Ο σχεδιασμός, η οργάνωση και η εκτέλεση παραγωγής γίνονται από το Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Λευκάδας.

Δευτέρα 28 Δεκεμβρίου 2015

Εκδηλώσεις Δήμου Σφακιωτών


Γεωγραφικό Στίγμα
Γεωγραφικό Μήκος:  20ο,67΄
Γεωγραφικό Πλάτος: 38ο,78΄
Περιγραφή   
Γιορτές κρασιού: Πραγματοποιούνται διαρκώς από το 1983, κάθε Αύγουστο στην πλατεία του Φρυά με το ομώνυμο ιστορικό πηγάδι. Οι εκδηλώσεις περιλαμβάνουν βραδιές με δημοτική και λαϊκή μουσική, γλέντι χορό και εκθέσεις τοπικών παραδοσιακών προϊόντων και έργων λαϊκής χειροτεχνίας.
Τα 'Αη Γιαννιού τα Λάμπαρδα: Η εκδήλωση γίνεται κάθε χρόνο στις 24 Ιουνίου στο χωριό Πινακοχώρι, και η εκδήλωση περιλαμβάνει εθιμικά δρώμενα καθώς και λαϊκή και δημοτική μουσική.
Στις 10 και 11 Αυγούστου πανηγύρι του Αγίου Σπυρίδωνα. Στις 19 Ιουλίου το πανηγύρι του Αγίου Ηλία και στις 6 Αυγούστου πανηγύρι για τη γιορτή του Σωτήρος. Στις 15 Αυγούστου γίνεται το πανηγύρι της Παναγίας στην Εξάνθεια.

Τα τελευταία χρόνια έχει καθιερωθεί πανελλήνιος διαγωνισμός Δημοτικού τραγουδιού στις 12 Αυγούστου στο Δρυμώνα [3].

Εκδηλώσεις Δήμου Μεγανησίου


Γεωγραφικό Στίγμα
Γεωγραφικό Μήκος:  20ο,76΄
Γεωγραφικό Πλάτος: 38ο,65΄
Περιγραφή   
Κάθε χρόνο στις 23 και 24 Ιουνίου γίνεται πανηγύρι για τον εορτασμό του Αϊ Γιάννη στο Σπαρτοχώρι. Το τρίτο δεκαήμερο του Ιουλίου πραγματοποιούνται παραστάσεις Καραγκιόζη και τη πρώτη Κυριακή του Αυγούστου γίνεται η έναρξη του πρωταθλήματος 5Χ5 το οποίο και διαρκεί μία εβδομάδα.
Σκακιστική βραδιά: Διοργανώνεται στις αρχές Αυγούστου, στο Κατωμέρι - κεντρική πλατεία ή στο Σπαρτοχώρι, πρώην κτίριο ΚΕΦΟ, με συμμετοχή ενός μετρ του σκακιού. Διοργανώνεται το Σιμουλτανέ (ένας ενάντια σε όλους). Συνήθως συμμετέχουν νεαρά άτομα, όπως μαθητές, σπουδαστές και φοιτητές 

Εκδηλώσεις Δήμου Απολλωνίων


Γεωγραφικό Στίγμα
Γεωγραφικό Μήκος:  20ο,61΄
Γεωγραφικό Πλάτος: 38ο,63΄
Περιγραφή   

Λαϊκά δρώμενα: αλώνισμα, αναπαράσταση κατασκευής νοτιολευκαδίτικων κεραμιδιών [3].

2.1.3. Πολιτιστικοί Φορείς



Στη διαμόρφωση της σημερινής φυσιογνωμίας της Λευκαδίτικης ζωής και του πολιτισμού σημαντική στάθηκε η συμβολή των συλλόγων του νησιού. Τα πιο σημαντικά είναι τα παρακάτω

Φιλαρμονική Εταιρία


Η Φιλαρμονική Εταιρία Λευκάδος ιδρύθηκε το 1850 από επιφανείς Λευκαδίτες με επικεφαλής την Λαίδη Ντορίνα, γυναίκα φιλόμουση και προοδευτική, τον Εθνικό Ποιητή Αριστοτέλη Βαλαωρίτη, τον Πάνο Στεφανίτση κ.α.

Είναι το αρχαιότερο σωματείο στην περιοχή και η δεύτερη χρονολογικά ιδρυθείσα Φιλαρμονική στην Ελλάδα. Το 1864 παιανίζει για την Ένωση των Επτανήσων, το 1896 συμμετέχει στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας, το 1906 παίρνει μέρος στην Μεσολυμπιάδα και το 1983 της απονέμεται το βραβείο Ακαδημίας Αθηνών [14]. 

Μουσικοφιλολογικός Όμιλος "Ορφέας


Ο Μουσικοφιλολογικός Όμιλος "Ορφέας" Λευκάδος ιδρύθηκε το 1937 από μια ομάδα φιλόμουσων νέων που ήταν μέλη μαντολινάτας και είναι ένα σωματείο με πλούσια πολιτιστική δράση και προσφορά.
Έχει πάρει μέρος σε ότι καλλιτεχνικό έχει παιχτεί στην Λευκάδα, κάλυπτε όλες τις εκφράσεις της Τέχνης και του Λόγου. Συναυλίες - της μαντολινάτας και της χορωδίας, λογοτεχνικές βραδιές με διαλέξεις και απαγγελίες, μουσικά πορτρέτα, θεατρικές παραστάσεις, εκθέσεις ζωγραφικής, λαμπρές χοροεσπερίδες. Με την πάροδο του χρόνου μεγάλωσαν οι δραστηριότητες του και πρόσθεσε καινούργια τμήματα όπως το Λαογραφικό Μουσείο, τον Ραδιοφωνικό Σταθμό, την Κινηματογραφική Λέσχη. Σταθμός στις δραστηριότητες του είναι η δημιουργία των Γιορτών Λόγου και Τέχνης το 1955 και του Διεθνούς Φεστιβάλ Φολκλόρ το 1960.

Από το 1956 διοργανώνει κάθε χρόνο τις καλλιτεχνικές εκδηλώσεις για την επέτειο της Ένωσης της Επτανήσου. 

Μουσικοχορευτικός Όμιλος "Νέα Χορωδία"


Η Νέα χορωδία Λευκάδος, Μουσικοχορευτικός Όμιλος, ιδρύθηκε το 1964, με σκοπό την διατήρηση της Μουσικής Επτανησιακής Παράδοσης και την συμβολή στην ανάπτυξη και αναβάθμιση του πνευματικού και πολιτιστικού επιπέδου της Λευκάδος
Η Νέα Χορωδία διαθέτη χορωδιακό τμήμα, χορευτικό Τμήμα. Τόσο το χορωδιακό τμήμα όσο και το χορευτικό, έχουν στο ενεργητικό τους πετυχημένες εμφανίσεις στην Ελλάδα και στο Εξωτερικό.
Κάθε χρόνο πραγματοποιεί και αναβιώνει το πατροπαράδοτο έθιμο της "Βαρκούλας" και το 1983 διοργάνωσε με επιτυχία το Πανελλήνιο χορωφιακό Φεστιβάλ και κάθε επίσης πραγματοποιεί Παιδική χορευτική βραδιά.
Είναι μέλος της Δ.Ο.Λ.Τ. (Διεθνής Οργάνωση Λαϊκής Τέχνης) UNESCO και ειδικές εκπομπές για την Ελληνική- Ιταλική και Γαλλική τηλεόραση 

Όμιλός Λαϊκών Χορών "Πήγασος"


Ο Πήγασος ιδρύθηκε  το  1990  με  σκοπό  τη  διάσωση, διατήρηση  και  διάδοση  μέσω  της  διδασκαλίας, της  παραδοσιακής χορευτικής  μας  κληρονομιάς. Βασικός  ιδρυτής  του  ο  αείμνηστος Σπύρος  Πολίτης, καθηγητής  Φυσικής Αγωγής, αποτελείται  από 280 περίπου  χορευτές  και  χορεύτριες, όλων  των  ηλικιών. Λειτουργούν  παιδικά  τμήματα  με  σκοπό  τη δημιουργία  έμψυχου υλικού  ικανού  να  στελεχώσει  την  μεγάλη χορευτική  ομάδα.

Έχει συμμετάσχει  σε  αρκετά  Διεθνή  Φεστιβάλ, καθώς  και  στις  περισσότερες ελληνικές  πόλεις. Έχει επίσης εμφανιστεί  στην  Ελληνική  και  Ιταλική  τηλεόραση [15].

Φιλαρμονική Ένωση "Άγγελος Σικελιανός"



Η Φιλαρμονική Ένωση Άνωση Σικελιανός είναι ένα νεοσύστατο σωματείο, που ιδρύθηκε το 2009 και έχει σαν κύριο στόχο και σκοπό να συμβάλλει στην προώθηση και ανάπτυξη της Μουσικής Τέχνης, Παράδοσης και Παιδείας σε όλα τα Κοινωνικά στρώματα. 

Απόλλων Καρυάς Λευκάδας



Ο Μουσικοφιλολογικός Όμιλος Απόλλων εκπροσωπεί την Καρυά. Έχει πλούσια πολιτιστική δράση η οποία οφείλεται στη συνεχή παρουσία και συμβολή του . Οι έντονες πολιτιστικές ανησυχίες των Καρυώτων, οδηγούν στην ιδέα ίδρυσης του Μουσικοφιλολογικού Ομίλου το 1956, με σκοπό την διατήρηση, διάδοση και προβολή των παραδόσεων της Λευκάδας.


Έχει συμμετάσχει στα περισσότερα Φολκλορικά Φεστιβάλ της χώρας μας και σε πολλά Διεθνή Φεστιβάλ [3]. 

Πολιτιστικός Σύλλογος Σφακιωτών Λευκάδας «Φωτεινός»



Ο πολιτιστικός σύλλογος Σφακιωτών Λευκάδας "Φωτεινός" ιδρύθηκε επίσημα το 1983. Για αρκετά χρόνια ήταν ο κύριος εκφραστής πολιτιστικών δράσεων στους Σφακιώτες. Το Γενάρη του 2011 ξεκίνησε μια νέα πορεία. Ιδρύθηκε ξανά το χορευτικό τμήμα. Αποτελείται σήμερα από πενήντα και πλέον χορευτές. Κυκλοφόρησε την εφημερίδα ΣΦΑΚΙΩΤΕΣ που απ' την πρώτη στιγμή αγκαλιάστηκε απ' τον κόσμο.


Πολιτιστικός Σύλλογος Νυδριού & Περιχώρων «Αλέξανδρος»



Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Νυδριού και Περιχώρων Αλέξανδρος ιδρύθηκε το 1990 με έδρα το Νυδρί Λευκάδας. Το χορευτικό τμήμα διατηρεί σε λειτουργία 5 χορευτικές ομάδες, που εκπαιδεύονται σε χορούς της Επτανήσου αλλά και πολλών περιοχών της Ελλάδας. Ο Αλέξανδρος συμμετέχει στο Διεθνές Φεστιβάλ Φολκλόρ.

Οι δραστηριότητες του "Αλέξανδρου" τον καθιέρωσαν σε όλη τη Λευκάδα και τον βοηθούν να συνεχίσει να προσφέρει τις υπηρεσίες του στην ανάπτυξη και διατήρηση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.


Μορφωτικός Πολιτιστικός Σύλλογος Τσουκαλάδων


Ο Μορφωτικός Πολιτιστικός Σύλλογος Τσουκαλάδων Λευκάδας ιδρύθηκε το 1976 . Σκοποί του συλλόγου είναι, η διάσωση και διάδοση της πολιτιστικής κληρονομιάς. Κάθε καλοκαίρι διοργανώνονται οι πολιτιστικές εκδηλώσεις «ΤΣΟΥΚΑΛΑΔΙΩΤΙΚΑ», με χορευτικές και θεατρικές παραστάσεις, μουσικές βραδιές, εκθέσεις , ομιλίες αναβιώσεις λαογραφικών δρώμενων

Πολιτιστικός Σύλλογος Νικιάνας «Οι Σκάροι»



Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Νικιάνας, Λευκάδας «Οι Σκάροι»  ιδρύθηκε τον Απρίλιο του 1991 με σκοπό την ανάπτυξη του πολιτιστικού, πνευματικού και μορφωτικού επιπέδου των μελών του και γενικότερα της περιοχής.

Αρχαιολογικό Μουσείο Λευκάδας


Γεωγραφικό Στίγμα
Γεωγραφικό Μήκος:  20ο,70΄
Γεωγραφικό Πλάτος: 38ο,83΄

Λαογραφικό Μουσείο του Μουσικοφιλολογικού Ομίλου «Ορφεύς» «Πανταζής Κοντομίχης»


Γεωγραφικό Στίγμα
Γεωγραφικό Μήκος:  20ο,71΄
Γεωγραφικό Πλάτος: 38ο,83΄
Περιγραφή  

Μουσείο Φωνόγραφου


Γεωγραφικό Στίγμα
Γεωγραφικό Μήκος:  20ο,70΄
Γεωγραφικό Πλάτος: 38ο,83΄
Περιγραφή   

Λαογραφικό Μουσείο Λευκαδίτικου Κεντήματος «Μαρία Κουτσοχέρω»


Γεωγραφικό Στίγμα
Γεωγραφικό Μήκος:  20ο,70΄
Γεωγραφικό Πλάτος: 38ο,83΄
Περιγραφή   

Κοντομίχειο Λαογραφικό Μουσείο Δήμου Σφακιωτών, στον Κάβαλο


Γεωγραφικό Στίγμα
Γεωγραφικό Μήκος:  20ο,66΄
Γεωγραφικό Πλάτος: 38ο,79΄
Περιγραφή   

2.2.2. Θρησκευτικά Μνημεία

Τα σημαντικότερα μνημεία της πόλης της Λευκάδας είναι οι ναοί της. Πρωτοχτίστηκαν μεταξύ 1685 και 1750 και ανοικοδομήθηκαν οι περισσότεροι μετά τον μεγάλο σεισμό του 1825

Ασκητήριο των Αγίων Πατέρων


Γεωγραφικό Στίγμα
Γεωγραφικό Μήκος:  20ο,62΄
Γεωγραφικό Πλάτος: 38ο,79΄
Περιγραφή   

Μοναστήρι της Φανερωμένης



Γεωγραφικό Στίγμα
Γεωγραφικό Μήκος:  20ο,68΄
Γεωγραφικό Πλάτος: 38ο,82΄

Περιγραφή

Η εκκλησία Άγιος Ιωάννης του Αντζούση


Γεωγραφικό Στίγμα
Γεωγραφικό Μήκος:  20ο,66΄
Γεωγραφικό Πλάτος: 38ο,83΄
Περιγραφή

Μονή της Θεοτόκου της Οδηγήτριας


Γεωγραφικό Στίγμα
Γεωγραφικό Μήκος:  20ο,69΄
Γεωγραφικό Πλάτος: 38ο,81΄
Περιγραφή   

Μοναστήρι του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου


Γεωγραφικό Στίγμα
Γεωγραφικό Μήκος:  20ο,73΄
Γεωγραφικό Πλάτος: 38ο,65΄
Περιγραφή

Το μικρό Μοναστήρι του Αγίου του Πρόδρομου είναι χτισμένο στη βοτσαλωτή παραλία στα δυτικά του Μεγανησίου. Μπορεί να μην έχει να επιδείξει σπουδαίες τοιχογραφίες ή ιδιαίτερα αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά, έχει όμως μεγάλη ιστορία. Χωρίς να έχει επιβεβαιωθεί πλήρως, η παράδοση λέει ότι θεμελιώθηκε πριν το 1477. Λέγεται ότι καταστράφηκε από πειρατές που πέταξαν την εικόνα του Αγίου στη θάλασσα η οποία ανασύρθηκε μέσα στα δίχτυα κάποιου ψαρά. Το 1800 ο μοναχός Ιωάννης Πατρίκης, από πλούσια οικογένεια και πολύ αγαπητός τόσο στην Ιθάκη όσο και στο Μεγανήσι που το επισκεπτόταν συχνά, έστειλε μια καλόγρια να το ξαναχτίσει. Λέγεται πως η καλόγρια αυτή, με βοηθό της τον Μεγανησιώτη Βασίλη Πολίτη, διακόνευε συνεχώς για να πετύχει το σκοπό της, έφτασε μάλιστα μέχρι τον Τσάρο της Ρωσίας για να συγκεντρώσει τα αναγκαία χρήματα. Στο τέλος τα κατάφερε. Το μοναστήρι ξαναχτίστηκε και η καλόγρια έμεινε εκεί μέχρι το θάνατό της. Ο τάφος της βρίσκεται ανάμεσα στα θεμέλια του παλιού και του νέου τοίχου του ιερού [3].