Καρσάνικη Βελονιά

Η Καρσάνικη Βελονιά αποτελεί τεχνική κεντητικής λαϊκής τέχνης εντελώς διαφορετική από κάθε άλλη βελονιά στον ελληνικό ή και τον ευρύτερο χώρο. Ο παλιότερος και ευρύτερα γνωστός καμβάς της σταυροβελονιάς ουδεμίας έχει σχέση με την τεχνική Καρσάνικης Βελονιάς.

Η Καρσάνικη Βελονιά επινοήθηκε πρωτοεκτελέστηκε και ολοκληρώθηκε από τις κεντήστρες της Καρυάς, από όπου πήρε και το όνομα. Αργότερα τη χρησιμοποίησαν γυναίκες και άλλων χωριών του νησιού. Και όταν κατά της δεκαετίας του 1950 γνώρισαν αυτή τη νέα κεντητική τεχνική οι ξένοι επισκέπτες στο νησί μας της έδωσε το όνομα "Λευκαδίτικη Βελονιά" ή "Λευκαδίτικο Κέντημα".

Παλιότερα οι γυναίκες της Καρυάς χρησιμοποιούσαν τη σταυροβελονιά κεντώντας πάνω στα χοντρά μπαμπακερά ή λινά υφάσματα με κλωστές χοντρές και πολύχρωμες. Κεντούσαν πάντες για τους εσωτερικούς τοίχους των δωματίων, πετσέτες, μαξιλαροθήκες, σεντόνια και "καλημέρες". Κεντούσαν άνθη, φυτά, πουλιά σε συνθέσεις πολύχρωμες και δυσανάλογες, που στόχευαν μόνο σε μια οπτική ικανοποίηση.

Η γυναίκα προβληματιζόταν πως θα έδινε κάποιο τόνο ομορφιάς στην περιβολή του άντρα και της γυναίκας. Και σκέφτηκε να κεντήσει την τραχηλιά του γιορτιάτικου πουκάμισου του άντρα. Και κάτι ανάλογο συνέβαινε και με τις γυναικείες πουκαμίσες.

Υπάρχουν τριών ειδών βασικές βελονιές: Καρφοβελονιά, Πλακέ και Σταυρογάζι. Πέρα από τις τρεις αυτές τεχνικές της Καρσάνικης βελονιάς, υπάρχει και τέταρτη τεχνική, προοριζόμενη όμως για αυτοτελή και εντελώς ειδική χρήση. Πρόκειται για το Κουφογάζι.

Σχέδια στο καρσάνικο κέντημα

Τα κυριότερα σχέδια είναι: Η Κούπα (κουπούλα), το ψαράγκαθο (ψαροκόκαλο), οι ρόδες (σκέτη και κοφτή), η ντυτή ρόδα, η σφραγίδα, η λύρα, η νεολαία, τα φιοράκια, τα τσιρούνια, το φέλι, το συρματόπλεγμα, το μοτίφ και πολλά άλλα.

Είδη κεντημάτων

Τα κυριότερα είδη κεντημάτων είναι: Οι ανδρικές ή γυναικείες τραχηλιές, οι πάντες, οι καλημέρες, τα σεντόνια και οι μαξιλαροθήκες, τα καρέ, τα σεμέν (με καρέ ή με φελί), οι πετσέτες, τα πετσετάκια και πολλά άλλα.

Υλικά του καρσάνικου κεντήματος

Ø  Υφάσματα: Αρχικά χρησιμοποιήθηκε το ντόπιο λινό ύφασμα  υφασμένο σε ντόπιους αργαλειούς. Αργότερα αντικαταστάθηκε από το μπαμπακερό. Πολύ αργότερα χρησιμοποιήθηκαν το ιταμίν ύφασμα. Τέλος οι κεντήστρες άρχισαν να χρησιμοποιούν λινά ιταλικής ή αγγλικής βιομηχανίας.

Ø  Κλωστές: Στα πρώτα κεντήματα της καρσάνικης βελονιάς χρησιμοποιήθηκε η ντόπια λαϊκή κλωστή, στο φυσικό της χρώμα. Πολύ χρησιμοποίησαν κλωστές μουλινέ ντε-μι-σε, σε έντονα βασικά χρώματα. Ταυτόχρονα έκανε την εμφάνιση τους τα λεπτότερης χρωματικής ευαισθησίας κεντήματα, στα οποία χρησιμοποιήθηκαν κλωστές μεταξάκι [10].