Η Ταυτότητα του Νομού

Μορφολογικά στοιχεία

Ο Νομός περιλαμβάνει το νησί Λευκάδος και ένα σύμπλεγμα νησιών: Μεγανήσι, Κάλαμο, Καστό, Σκορπιό, Σκορπίδι, Σπάρτη, Μαδουρή κ.λπ. Ο Νομός έχει έκταση 356 τετραγωνικά χιλιόμετρα και χαρακτηρίζεται ως ορεινός, αφού το 85% της συνολικής έκτασης είναι ορεινό (67%) και ημιορεινό (18%).  Ψηλότερα όρη τα Σταυρωτά (1.140 μ.), Ελάτη (1.126 μ.), ο Αϊ Λιάς (1014 μ.) κ.λπ. Υπάρχουν τρία ωραία πευκοδάση συνολικής έκτασης 6.800 στρεμμάτων, κυρίως στη δυτική πλευρά του κυρίως νησιού.

Ο Νομός είναι έντονα γεωργικός, αφού σήμερα το 56% του ενεργού πληθυσμού δηλώνεται ότι ασχολείται με τη γεωργία και κτηνοτροφία και το υπόλοιπο με την αλιεία, τη ναυτιλία, την οικοτεχνία, την κατασκευή και κυρίως με τον τουρισμό. Τα κυριότερα προϊόντα είναι το λάδι (75%), τα οινοστάφυλα, τα αλιεύματα, τα λεμόνια, λίγα κηπευτικά, γαλακτοκομικά, μέλι και φακές.

Πληθυσμός

Ο πληθυσμός είναι έντονα γερασμένος. Ο ρυθμός γήρανσης από 7% το 1961 έφτασε στο 17% το 1986 και το 22% το 2001, αν αγνοήσει κανείς τους οικονομικούς μετανάστες. Όμως, οι οικονομικοί μετανάστες αναστρέφουν το ρυθμό γήρανσης, ενώ τα τελευταία χρόνια παρατηρείται επιστροφή και επανεγκατάσταση μικρού ποσοστού πληθυσμού. Ο αριθμός των κατοίκων με απογραφή του 1951 ήταν 30.477, το 1991 ήταν 21.111, δηλαδή μειώθηκε 30%, και με την απογραφή του 2001 ο πληθυσμός ήταν 22.506, μειώθηκε 26% έναντι του 1951 και αύξηση κατά 6,6% έναντι του 1991, το 2011 ήταν 23.693, δηλαδή μειώθηκε 22,2% έναντι του 1951 και αύξηση κατά 5,3% έναντι του 2001.

Το 50% του πληθυσμού κατοικεί σε πεδινά μέρη, το 25% σε ημιορεινά και το υπόλοιπο 25% σε ορεινά. Δραματικές μειώσεις πληθυσμού παρατηρήθηκαν σε πολλά χωριά, που όμως τελικά "ανασυντάσσονται" (π.χ. Κομηλίο, Βαυκερή, Αθάνι, Άγιος Πέτρος, Δρυμώνας και άλλα), ενώ σε Νυδρί και Νεοχώρι ο πληθυσμός αυξήθηκε κατά 70% και 10%, αντίστοιχα. 

Διαθέσιμοι παραγωγικοί πόροι

Οι τρείς βασικοί παραγωγικοί πόροι που διαθέτει ο Νομός Λευκάδος είναι οι εξής:

·        Πλούσιους φυσικούς και ανθρώπινους πόρους. Πράσινη γη, γαλάζια νερά και ουρανό και κόκκινο ηλιοβασίλεμα. Σύμπλεγμα νησιών, δαντελωτές ακρογιαλιές και άφθονους θαλάσσιους υδάτινους πόρους. Αντίθετα, οι υδάτινοι πόροι εδάφους είναι ανεπαρκείς για να μετατρέψουν καλλιεργήσιμες ξερικές εκτάσεις σε ποτιστικές. Η πεδινή χώρα είναι εξαιρετικά κατάλληλη για την κτηνοτροφία, οικοτεχνία και ήπια μορφής τουρισμό. Παράλληλα, η εκτεταμένη θαλάσσια ζώνη προσφέρεται για ανάπτυξη όλων των μορφών τουρισμού και αλιείας.

·        Το ανθρώπινο δυναμικό, κληρονομικά και ιστορικά ικανό, δυναμικό, αξιόμαχο και ευέλικτο σε δεξιότητες, γίνεται αποδοτικό για πολλές ευκαιρίες και μορφές απασχόλησης. Το 45% απασχολείται στον πρωτογενή τομέα (κατά δήλωση), το 5% στον δευτερογενή και το υπόλοιπο στον τριτογενή τομέα [5]. Η ανεργία βρίσκεται επίσημα στο  16,1%  στο γ τρίμηνο του 2014 από 12,8%  που ήταν στο γ τρίμηνο του 2013, ενώ η φυγή των νεαρών ηλικιών οδηγεί σε αφαίμαξη των παραγωγικών ηλικιών [6].

·        Το τοπικό κεφάλαιο που επενδύεται στο Νομό Λευκάδος ξεπερνά το 60%, αλλά είναι ανεπαρκές για να ικανοποιήσει τις ανάγκες χρηματοδότησης που συνεχώς αυξάνοντας ιδιαίτερα λόγω ανάπτυξης της δραστηριότητας των κατασκευών, του εμπορίου και της γεωργίας. Τα σεισμοδάνεια, βέβαια, αύξησαν τις δυνατότητες επένδυσης. Τέλος, η επιχειρηματικότητα στη Λευκάδα είναι αυτοφυής και συνδέεται με το χαρακτήρα και την ιστορικότητα του πληθυσμού.

Γενικά, ο σημερινός βαθμός ανάπτυξης υστερεί έναντι του επιθυμητού με βάση τους διαθέσιμους πόρους και τις δυνατότητες του Νομού, και αυτό λόγω της μη ολοκλήρωσης βασικών έργων υποδομής, της δημογραφικής κατάρρευσης του ορεινού όγκου και της απρογραμμάτιστης αστικοποίησης, καθώς λόγω της έλλειψης σοβαρής και προγραμματισμένης οργάνωσης του γεωργικού και μεταποιητικού τομέα [5].